 |
European Society of Arachnology |
European Spider of the Year 2008 |
Pająk domowy: Tegenaria spp.Europejski pająk roku 2008
|
|
Peter Jäger & Marek Żabka Pająki domowe. Któż ich nie zna? Wielkie, ciemne, włochate, pojawiające się w łazienkowej wannie czy w kącie pokoju, widoczne na tle jasnej ściany... Wywołują nerwową reakcję, czasami przerażenie, choć są całkowicie niegroźne. Już trzeci rok z rzędu, jury złożone z europejskich arachnologów dokonało wybory pająka roku. W r. 2008 ten zaszczytny tytuł nosić będzie pająk domowy z rodzaju Tegenaria. Trudno było o lepszego kandydata, który wywoływałby równie irracjonalną ludzką reakcję na swój widok. Dokonując takiego wyboru, arachnolodzy pragnęli skierować uwagę i zainteresowanie na otaczającą nas przyrodę. Ponieważ rodzaj Tegenaria obejmuje różne gatunki, nie zawsze obecne w całej Europie, podjęto decyzję o wyborze całego rodzaju a poszczególne kraje dokonały wyboru swego własnego gatunku. W Polsce jest nim kątnik domowy Tegenaria domestica (Clerck, 1757). Spośród 130 gatunków rodzaju Tegenaria znanych na świecie, w Europie żyje około 70. W naturalnym środowisku spotkać je można pod kamieniami w dziuplach i szczelinach drzew, pod korzeniami lub wśród gęstej roślinności. W sąsiedztwie człowieka zajmują liczne alternatywne środowiska: łazienki, strychy, piwnice... Ich rozległe płachtowate sieci, znane z kątów mieszkań, zakończone są lejkiem, w którym chronią się pająki. Tutaj te nocne zwierzęta spędzają w bezruchu większość czasu. Owady zaplątane w sieć są z łatwością wykrywane i lokalizowane - dzięki wibracji, jaką powodują. Pająk atakują błyskawicznie, wstrzykując porcję jadu. Mniejsze ofiary są natychmiast zanoszone do lejkowatej części sieci. Większe – dopiero gdy są uśmiercone. W tym czasie pająk oczekuje w kryjówce. Czasami konieczne jest wielokrotne ugryzienie by efekt był wystarczający. Rozpiętość nóg pająków z rodzaju Tegenaria może dochodzić do 10 cm (!!!), co dodatkowo przeraża. Sprawdzając działanie jadu pająków domowych na sobie, badacze wykazali, że nie ma on znaczącego działania na człowieka. Jedyny efekt ugryzienia to lekkie ukłucie. Ponadto pająki te są mało agresywne. Widząc pająka w łazience, warto darować mu życie, wypuszczając do ogrodu, piwnicy lub na strych. Można zrobić to bez żadnego ryzyka w rękawicach lub złapać zwierzę do słoika. To dobra okazja do obserwacji, do kontaktu ze zwierzętami żyjącymi wokół nas. |
|
Organizacje wspierające ideę Europejski pająk roku:
Literatura► BAIRD, C.R. & R.L. STOLTZ (2002) Range expansion of the Hobo spider, Tegenaria agrestis, in the northwestern United States (Araneae, Agelenidae). J. Arachnol. 30: 201-204. ► BARRIENTOS, J. A. & C. RIBERA (1988) Algunas reflexiones sobre las especies del grupo "atrica", en la Peninsula Ibérica (Araneae, Agelenidae, Tegenaria). Rev. Arachnol. 7 (4): 141-162. ► BELLMANN, H. (1997) Kosmos-Atlas Spinnentiere Europas. Stuttgart, Kosmos: 304 S. ► BRIGNOLI, P.M. (1971) Su alcune Tegenaria D'Ispagna (Araneae, Agelenidae). Mem. Mus. Civ. St. Nt. Verona 18: 307-312. ► CHRISTIAN, U.H. (1973) Trichobothrien, ein Mechanorezeptor bei Spinnen. Elektronenmikroskopische Befunde bei der Winkelspinne Tegenaria derhami (SCOPOLI), (Agelenidae, Araneae). Verh. Dt. Zool. Ges. 66: 31-36. ► CRAWFORD, R. & G.H. LOCKET (1976) The occurrence of Tegenaria gigantea Chamberlin and Ivie (1935) in North America and Western Europe. Bull. Br. arachnol. Soc. 3 (7): 199. ► HEXTER, S.H. (1982) Lungbook microstructure in Tegenaria sp. Bull. Br. arachnol. Soc. 5 (7): 323-326. ► HOMANN, H. (1953) Wachstum und Häutung bei Spinnen. Natur und Volk 83 (1): 1-9. ► IBARRA N., G. (1985) Egg feeding by Tegenaria spiderlings (Araneae, Agelenidae). J. Arachnol. 13: 219-223. ► JONES, D. (1984) Tegenaria picta Simon, a spider new to Britain (Araneae: Agelenidae). Bull. Br. arachnol. Soc. 6 (4): 178-180. ► JONES-WALTERS, L. M. (1984) A Note on Teganria agrestis (Walckenaer). Newsl. Br. arachnol. Soc. 39: 2. ► KOCH, A. (1928) Studien über den Dotterkern der Spinnen. Z. Zellforsch. mikroskop. Anatom. 8 (2): 296-360, Taf. VII-VIII. ► MERRETT, P. (1980) Notes on the variation, identificaton and distribution of British spiders of the Tegenaria atrica group (Araneae, Agelenidae). Bull. Br. arachnol. Soc. 5 (1): 1-8. ► MIKULSKA, I, & L. JACUNSKI (1970) A two-headed monster of the spider Tegenaria atrica C. L. Koch. Acta Arachnol. 23 (1): 17-18. ► NYFFELER, M., H. MOOR & R.F. FOELIX (2001) Spiders feeding on earthworms. J. Arachnol. 29: 119-124. ► OXFORD, G. & P. CROUCHER (1997) Gone fishing...for Tegenaria. Newsl. Br. arachnol. Soc. 78: 9-10. ► OXFORD, G. & P. MERRETT (2000) Tegenaria ferruginea (Panzer) in Britain, and differences from T. parietina (Fourcroy) (Araneae: Agelenidae). Bull. Br. arachnol. Soc. 11 (8): 331-334. ► OXFORD, G.S. & A. PLOWMAN (1991) Do large house spiders Tegenaria gigantea and T. saeva (Araneae, Agelenidae) hybridise in the wild? - A multivarate approach. Bull. Br. arachnol. Soc. 8 (9): 293-296. ► OXFORD, G.S. & C.J. SMITH (1987) The distribution of Tegenaria gigantea Chamberlain & Ivie, 1935 and T. saeva Blackwall, 1844 (Araneae, Agelenidae) in Yorkshire. Bull. Br. arachnol. Soc. 7 (4): 123-127. ► OXFORD, G.S. (1981) An easily constructed holding device for the examination of live spiders. Bull. Br. arachnol. Soc. 5 (6): 278-279. ► OXFORD, G. (1999). Tegenaria ferruginea (Panzer, 1804): an agelenid spider new to the British list. Newsl. Br. arachnol. Soc. 84: 10. ► SMITH, C.J. (1985) The Distribution of the larger Tegenaria spider species (Agelenidae) in the York area. Newsl. Br. arachnol. Soc. 42: 5-6. ► STAUDT, A. (2007) Nachweiskarten der Spinnentiere Deutschlands (Arachnida: Araneae, Opiliones, Pseudoscorpiones).- http://www.spiderling.de/arages ► VETTER, R.S., A.H. ROE, R.G. BENNETT, C.R. BAIRD, L.A. ROYCE, W.T. LANIER, A.L. ANTONELLI & P.E. CUSHING (2003) The distribution of the hobo spider, Tegenaria agrestis, in North America. Abstract. American Arachnol. 66: 13. |